Η ζάλη είναι ένα πολύ συχνό σύμπτωμα και μπορεί να οφείλεται σε πλήθος αιτίων που δεν έχουν πάντα σχέση με το όργανο της ισορροπίας, που βρίσκεται στο εσωτερικό αυτί. Λιποθυμικά επεισόδια, καρδιακά προβλήματα, προβλήματα με τον θυρεοειδή και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια μπορεί να προκαλέσουν το αίσθημα της ζάλης και της αστάθειας.

Μία μορφή ζάλης είναι ο ίλιγγος. Πρόκειται για την αίσθηση ότι το περιβάλλον γυρίζει γύρω από τον ασθενή ή ότι ο ασθενής γυρίζει γύρω από το περιβάλλον. Πρόκειται λοιπόν για ένα αίσθημα περιστροφής. Ο ίλιγγος συνήθως σχετίζεται με προβλήματα του έσω ωτός. Το 90% των ασθενών που πάσχουν από ίλιγγο που σχετίζεται με το έσω αυτί θα βελτιωθούν με το πέρασμα του χρόνου, χωρίς καμία αγωγή. Η ισορροπία και η ικανότητα του ανθρώπου να στέκεται όρθιος εξαρτάται από τρία συστήματα (μάτια, αρθρώσεις, έσω αυτί) που στέλνουν ερεθίσματα και πληροφορίες στον εγκέφαλο.

Όποιος ασθενής πάσχει από επίμονο ίλιγγο ή υποτροπές του ιλίγγου θα πρέπει να ζητήσει τη συμβουλή ενός ΩΡΛ ιατρού, ώστε να αναζητηθεί η αιτία και να ξεκινήσει την κατάλληλη αγωγή.

 

Νοσήματα του έσω ωτός και ίλιγγος

 

Πολλοί και διαφορετικοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν το έσω αυτί και να προκαλέσουν ίλιγγο. Μία απλή ταξινόμηση είναι αυτή που βασίζεται στη διάρκεια της ζάλης.

Ζάλη μικρής διάρκειας (μερικά δευτερόλεπτα έως λεπτά): Ένας πολύ συνηθισμένος τύπος ιλίγγου είναι ο «καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος», ο οποίος διαρκεί μόνο μερικά δευτερόλεπτα ή λεπτά, αλλά μπορεί να έρθει πολύ απότομα. Συνήθως ξεκινά όταν κάποιος κοιτάξει απότομα ψηλά ή προς τα πλάγια, ενώ κάποιοι άνθρωποι το παθαίνουν όταν βρίσκονται στο κρεβάτι και γυρίζουν προς την άλλη πλευρά. Μερικές φορές ξεκινά μετά από κάποιο χτύπημα στο κεφάλι, αλλά συχνά μπορεί να εμφανιστεί και χωρίς καμία προφανή αιτία.

Ζάλη μέσης διάρκειας (μισή ώρα έως αρκετές ώρες): Ο τύπος αυτός ιλίγγου είναι σπανιότερος. Η νόσος Meniere μπορεί να προκαλέσει επεισόδια σοβαρότατου ιλίγγου με βαρηκοΐα και εμβοές που μπορεί να διαρκέσουν αρκετές ώρες. Η ακοή αποκαθίσταται, όταν ο ίλιγγος σταματήσει, μπορεί όμως να χειροτερέψει με το πέρασμα του χρόνου και μετά από αρκετά επεισόδια.  

 

Ζάλη μεγάλης διάρκειας (μέρες έως εβδομάδες): μία μόλυνση του έσω αυτιού (λαβυρινθίτιδα) ή φλεγμονή του νεύρου της ισορροπίας (αιθουσαία νευρωνίτιδα) μπορεί να προκαλέσει περιστροφική ζάλη από 2 έως 3 εβδομάδες, ενώ η τελική αποκατάσταση της ισορροπίας μπορεί να πάρει μερικές επιπλέον εβδομάδες. Η ζάλη συνήθως συνοδεύεται από εμέτους, ενώ ο ασθενής δεν μπορεί να σηκωθεί από το κρεβάτι εξαιτίας της σοβαρότητας της ζάλης.

Εξετάσεις

Εξετάσεις που μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση περιλαμβάνουν: τεστ ακοής, τεστ ισορροπίας, αιματολογικές εξετάσεις (σπάνια) ή απεικονιστικές εξετάσεις (Αξονική ή Μαγνητική τομογραφία).

Θεραπεία

Γενικά, η θεραπεία του ιλίγγου είναι συμπτωματική, με στόχο τον έλεγχο των συμπτωμάτων, χωρίς συνήθως να παίζει ιδιαίτερο ρόλο η αιτία που προκάλεσε τον ίλιγγο.

Αποκατάσταση

Όταν νοσεί το έσω αυτί, ο εγκέφαλος έχει την ικανότητα μετά από κάποιο χρονικό διάστημα να αντιρροπεί το πρόβλημα, με αποτέλεσμα ο ασθενής να αισθάνεται καλύτερα. Υπάρχουν στοχευμένες ασκήσεις που μπορούν να επιταχύνουν τη φυσική αυτή διαδικασία.

Κατασταλτικά φάρμακα του λαβυρίνθου

Το έσω αυτί μπορεί να κατασταλεί («κοιμηθεί») με την επίδραση φαρμάκων όπως το Vomex ή το Stugeron. Τα φάρμακα αυτά πρέπει να χρησιμοποιούνται για όσο το δυνατόν μικρότερο χρονικό διάστημα (λίγες μέρες) γιατί παρατείνουν το χρόνο που απαιτεί το σώμα μας για να συνέλθει από τον ίλιγγο.

Χειρουργική θεραπεία

Αν η φαρμακευτική αγωγή αποδειχτεί αναποτελεσματική, υπάρχουν χειρουργικές επεμβάσεις που μπορεί να προσφέρουν λύση και περιλαμβάνουν απλά χειρουργεία, όπως η τοποθέτηση σωληνίσκων αερισμού ή και πιο πολύπλοκα (χειρουργική καταστροφή του έσω ωτός, διατομή των νεύρων που συνδέουν το έσω αυτί με τον εγκέφαλο).

Νέες θεραπείες

Υπάρχουν φάρμακα που μπορούν να εισαχθούν στο αυτί διαμέσου του τυμπάνου και να καταστρέψουν εκλεκτικά το μηχανισμό της ισορροπίας, χωρίς να επηρεάσουν την ακοή, αν και πάντα υπάρχει μικρός κίνδυνος να προκληθεί απώλεια ακοής.