Ο θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στο μπροστινό μέρος του λαιμού, αμέσως κάτω από το μήλο του Αδάμ, και έχει σχήμα πεταλούδας. Οι δεξιά και η αριστερή πτέρυγα (λοβοί) ενώνονται με μία μικρή γέφυρα θυρεοειδικού ιστού που λέγεται ισθμός. Οι δύο λοβοί βρίσκονται αριστερά και δεξιά της τραχείας. Ο θυρεοειδής αδένας παράγει ορμόνες, οι οποίες είναι χημικές ουσίες που κυκλοφορούν στο αίμα και επηρεάζουν τη λειτουργία κυττάρων και ιστών του σώματος. Οι θυρεοειδικές ορμόνες είναι απαραίτητες για τη ζωή.

Τι είναι η βρογχοκήλη;

Κάθε διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα στο σύνολό του ονομάζεται βρογχοκήλη. Εάν υπάρχει ένα μοναδικό οζίδιο, αυτό καλείται μονήρης όζος του θυρεοειδούς. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, η βρογχοκήλη δεν συνοδεύεται από καρκίνο του θυρεοειδούς. Σπάνια όμως, μέσα στα πλαίσια της βρογχοκήλης υπάρχουν και καρκινικά κύτταρα, και γι’ αυτό συστείνεται μία σειρά εξετάσεων σε κάθε ασθενή που παρουσιάζεται με μία διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα.

Διαγνωστικές εξετάσεις και αντιμετώπιση μίας διόγκωσης του θυρεοειδούς αδένα

Στην πρώτη επίσκεψη του ασθενούς στο ιατρείο λαμβάνεται αρχικά ένα λεπτομερές ιστορικό και γίνεται μία διεξοδική κλινική εξέταση. Στη συνέχεια απαιτείται ένα υπέρηχο θυρεοειδούς που είναι καλό να γίνεται από εξειδικευμένους ακτινολόγους. Κατά τη διάρκεια του υπερήχου, μπορεί ταυτόχρονα να γίνει μία βιοψία με βελόνη από τη διόγκωση. Τα κύτταρα που παραλαμβάνονται αναλύονται με τη βοήθεια του μικροσκοπίου από εξειδικευμένο κυτταρολόγο, και η εξέταση αυτή μας δίνει περισσότερες πληροφορίες για τη φύση της διόγκωσης.

Υπάρχουν και άλλες χρήσιμες εξετάσεις όπως Αξονική Τομογραφία, Μαγνητική Τομογραφία και σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς που γίνονται κατά περίπτωση. Πολύ συχνά, δεν απαιτείται καμία απολύτως θεραπεία στην περίπτωση μίας βρογχοκήλης και ο ιατρός σας θα σας συμβουλέψει απλή παρακολούθηση. Σε κάποιες περιπτώσεις απαιτείται χειρουργείο. Οι συνήθεις ενδείξεις του χειρουργείου είναι όταν υπάρχει η υποψία καρκίνου, όταν ο θυρεοειδής είναι τόσο μεγάλος που προκαλεί συμπτώματα από την πίεση της τραχείας ή του οισοφάγου, όταν ο θυρεοειδής παράγει ανεξέλεγκτα μεγάλη ποσότητα ορμονών αλλά και για κοσμητικούς λόγους. Η επέμβαση καλείται θυρεοειδεκτομή.

Θυρεοειδεκτομή

Υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί όροι που χρησιμοποιούνται στη χειρουργική του θυρεοειδούς. Ολική θυρεοειδεκτομή σημαίνει πως κατά τη διάρκεια της επέμβασης αφαιρείται όλος ο θυρεοειδής αδένας, ενώ ημιθυρεοειδεκτομή ή λοβεκτομή πως αφαιρείται μόνο τμήμα του αδένα. Ο ιατρός σας θα σας συμβουλέψει για τον τύπο της επέμβασης που απαιτείται στην περίπτωσή σας.

Η επέμβαση πραγματοποιείται με γενική νάρκωση. Η τομή γίνεται στο μπροστινό μέρος του λαιμού, πάνω ακριβώς από τον αδένα. Η τομή τοποθετείται πάνω σε μία φυσική γραμμή του δέρματος, οπότε όταν επουλωθεί με τα βίας μπορεί κάποιος να τη διακρίνει. Αφαιρείται το κομμάτι του αδένα που απαιτείται να αφαιρεθεί, αφού ο χειρουργός σιγουρευτεί πρώτα πως σημαντικά νεύρα, αγγεία αλλά και αδένες (παραθυρεοειδείς) έχουν διατηρηθεί. Στο τέλος της επέμβασης τοποθετείται ένα πλαστικό σωληνάκι κάτω από το δέρμα (παροχέτευση) ώστε να αποφευχθεί η συλλογή αίματος (αιμάτωμα). Οι περισσότεροι ασθενείς περνούν συνήθως 24 ώρες στο νοσοκομείο. Τα ράμματα που χρησιμοποιούμε συνήθως είναι απορροφήσιμα και έτσι δεν απαιτείται η αφαίρεσή τους.

Πιθανές επιπλοκές

Αλλαγή της φωνής

Υπάρχουν δύο νεύρα (παλίνδρομο λαρυγγικό και άνω λαρυγγικό) που είναι πολύ σημαντικά για τη φωνή μας και βρίσκονται πολύ κοντά στον θυρεοειδή αδένα. Εάν τα νεύρα αυτά τραυματιστούν, η φωνή μπορεί να γίνει αδύναμη και βραχνή ενώ επηρεάζεται ιδιαίτερα η απόδοση ανθρώπων που χρησιμοποιούν επαγγελματικά τη φωνή τους όπως τραγουδιστές ή δάσκαλοι. Συνήθως ο τραυματισμός των νεύρων δεν είναι σημαντικός και η φωνή επανέρχεται στη φυσιολογική της κατάσταση σε σύντομο χρονικό διάστημα. Σπάνια όμως η βραχνάδα μπορεί να είναι μόνιμη.

Αιμορραγία

Η αιμορραγία είναι συνήθως αμελητέα, αυτο-περιοριοριζόμενη και δεν απαιτείται να γίνει κάτι για να αντιμετωπιστεί. Σπάνια, η αιμορραγία μπορεί να είναι σημαντική και να οδηγήσει σε πρήξιμο του λαιμού και δυσκολία στην αναπνοή. Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, είναι απαραίτητο ο ασθενής να επιστρέψει στο χειρουργείο για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα.

Παραθυρεοειδείς – προβλήματα με το ασβέστιο

Η επιπλοκή αυτή μπορεί να συμβεί μόνο αν ο ασθενής υποβληθεί σε ολική θυρεοειδεκτομή. Ο παραθυρεοειδής αδένας ο οποίος ελέγχει τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα βρίσκεται πολύ κοντά στον θυρεοειδή αδένα. Εάν οι αδένες αυτοί επηρεαστούν, τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα μπορεί να πέσουν. Όταν συμβεί αυτό, ο ασθενής μπορεί να αισθανθεί μούδιασμα στα χέρια και στα δάκτυλα των χεριών και των ποδιών. Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, ο ασθενής πρέπει να ενημερώσει άμεσα τον ιατρό του.

Τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα ελέγχονται αμέσως μετά την επέμβαση και ο ασθενής ξεκινά θεραπεία υποκατάστασης του ασβεστίου αν αυτό κριθεί απαραίτητο. Σε γενικές γραμμές οι παραθυρεοειδείς αδένες συνέρχονται γρήγορα μετά την επέμβαση και οι ασθενείς δεν έχουν καθόλου συμπτώματα. Εάν ο ασθενής συνεχίζει να έχει χαμηλά επίπεδα ασβεστίου μετά την έξοδό του από το νοσοκομείο θα του χορηγηθούν φάρμακα που θα λαμβάνει στο σπίτι ώστε τα επίπεδα του ασβεστίου να είναι φυσιολογικά.

Μούδιασμα γύρω από την τομή

Είναι αρκετό συχνό και υποχωρεί σε μερικές μέρες ή εβδομάδες.

Συμπτώματα εξαιτίας της αφαίρεσης του θυρεοειδούς αδένα

Αφορά και πάλι στους ασθενείς στους οποίους αφαιρείται όλος ο θυρεοειδής αδένας. Στην περίπτωση αυτή ο ασθενής θα πρέπει να λαμβάνει θεραπεία αποκατάστασης (θυροξίνη) καθημερινά για το υπόλοιπο της ζωής του. Η ποσότητα θυροξίνης που απαιτείται υπολογίζεται βάσει αιματολογικών εξετάσεων και όσο κανείς παίρνει τη σωστή δόση δεν θα έχει κανένα απολύτως σύμπτωμα. Στην περίπτωση που αφαιρείται μόνο ο μισός αδένας, συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία αποκατάστασης αφού ο θυρεοειδής αδένας που μένει πίσω μπορεί να παράγει επαρκή ποσότητα ορμονών. Και πάλι απαιτούνται αιματολογικές εξετάσεις μετεγχειρητικά για να επιβεβαιωθεί αυτό.