Παραρρίνιοι κόλποι και παραρρινοκολπίτιδα

Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι κοιλότητες γεμάτες με αέρα εντός των οστών του προσώπου και της κεφαλής. Οι πιο γνωστοί από αυτούς είναι τα δύο ιγμόρεια (άντρα), αριστερά και δεξιά της μύτης, υπάρχουν όμως και πολλοί άλλοι. Οι παραρρίνιοι κόλποι συνδέονται εντός του εσωτερικού της μύτης μέσω μικρών ανοιγμάτων. Οι κόλποι αυτοί είναι σημαντικοί για την αναπνοή μας αλλά και τη ροή της βλέννης εντός της μύτης.

Όταν οι παραρρίνιοι κόλποι λειτουργούν σωστά δεν τους αισθανόμαστε, συχνά όμως συμμετέχουν σε μολύνσεις και φλεγμονές της μύτης, προκαλώντας συμπτώματα. Οι μολύνσεις και φλεγμονές των κόλπων ονομάζονται παραρρινοκολπίτιδες (στην περίπτωση των ιγμορείων, ιγμορίτιδες). Οι παραρρινοκολπίτιδες προκαλούνται από απόφραξη, μόλυνση ή φλεγμονή των παραρρινίων κόλπων. Οι ασθενείς συχνά διαμαρτύρονται για μπούκωμα στη μύτη, αίσθημα πίεσης ή πόνου στο πρόσωπο, αυξημένες και βλεννώδεις ή πυώδεις ρινικές εκκρίσεις. Κάποιες φορές, παρατηρείται και διαταραχή της αίσθησης της όσφρησης (υποσμία). Συχνά, η διάγνωση της παραρρινοκολπίτιδας είναι δύσκολη μόνο από τα συμπτώματα και ο ιατρός σας θα πρέπει να εξετάσει τη μύτη σας μέσω ενός ενδοσκοπίου.

Οι περισσότεροι ασθενείς με παραρρινοκολπίτιδα βελτιώνονται χωρίς θεραπεία ή ανταποκρίνονται σε θεραπεία με αντιβιοτικά, σταγόνες, σπρέι ή χαπάκια. Σε ένα μικρό αριθμό ασθενών με έντονη παραρρινοκολπίτιδα μπορεί να χρειαστεί επέμβαση. Σε σπάνιες περιπτώσεις, μία παραρρινοκολπίτιδα, αν μείνει χωρίς την κατάλληλη θεραπεία, μπορεί οδηγήσει σε επιπλοκές με την φλεγμονή να επεκτείνεται στο μάτι ή στο υγρό που περιβάλλει τον εγκέφαλο. Οι δυνητικές αυτές επιπλοκές, είναι μία μόνο από τις αιτίες που μπορεί να οδηγήσει έναν ασθενή στο να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση.

Τι είναι η Ενδοσκοπική Χειρουργική των Παραρρινίων Κόλπων (Functional Endoscopic Sinus Surgery - FESS);

Η Ενδοσκοπική Χειρουργική των Παραρρινίων κόλπων είναι το όνομα που δόθηκε στις χειρουργικές επεμβάσεις που χρησιμοποιούνται για σοβαρά προβλήματα των παραρρινίων κόλπων που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν διαφορετικά. Στο παρελθόν, οι επεμβάσεις αυτές γινόντουσαν μέσω τομών στο πρόσωπο και το στόμα. Τα τελευταία χρόνια, η ενδοσκοπική χειρουργική, μας έχει δώσει τη δυνατότητα να πραγματοποιούμε τις επεμβάσεις αυτές χωρίς τομές, μέσα από τη μύτη.

Πριν την επέμβαση οι ασθενείς λαμβάνουν θεραπεία με σταγόνες, χάπια ή σπρέι για περίοδο εβδομάδων ή μηνών. Αν αυτές οι θεραπείες αποδειχτούν ανεπιτυχείς, μπορεί να απαιτηθεί επέμβαση. Μετά από εξέταση της μύτης σας με ενδοσκόπιο, ο χειρουργός σας θα σας ενημερώσει αν απαιτείται και κάποια αξονική τομογραφία για να ληφθεί η τελική απόφαση για το αν χρειάζεστε χειρουργείο ή όχι.

Τι θα συμβεί αν δεν υποβληθώ σε επέμβαση;

Η Ενδοσκοπική Χειρουργική των παραρρινίων κόλπων είναι μία μόνο προσέγγιση για την θεραπεία της παραρρινοκολπίτιδας. Πρόκειται για μία μέθοδο το ίδιο ασφαλή, αν όχι ασφαλέστερη σε σχέση με άλλες μεθόδους χειρουργικής (εξωτερικές προσπελάσεις) των παραρρινίων κόλπων.

Οι άλλες μέθοδοι αφορούν στη διενέργεια τομών στο πρόσωπο και το κεφάλι. Σε λίγες περιπτώσεις, μπορεί η εξωτερική προσπέλαση να είναι η πιο ενδεδειγμένη μέθοδος, στην συντριπτική όμως πλειοψηφία των περιπτώσεων η ενδοσκοπική χειρουργική είναι η καταλληλότερη μέθοδος.

Η Επέμβαση

Η επέμβαση γίνεται συνήθως υπό γενική αναισθησία, μπορεί όμως να γίνει και με τοπική νάρκωση. Δεν υπάρχουν εξωτερικές τομές και όλη η επέμβαση διενεργείται μέσα από τη μύτη. Σπάνια, μπορεί να παρατηρηθεί μελάνιασμα γύρω από το μάτι.

Μετά την Επέμβαση

Συνήθως, ο ασθενής είναι σε θέση να πάρει καλύτερα ανάσα από τη μύτη του αμέσως μετά την επέμβαση, παρά το γεγονός ότι το εσωτερικό της μύτης είναι τραυματισμένο, λόγω του χειρουργείου. Προσωπικά, αποφεύγω την απόφραξη της μύτης με γάζες (πωματισμό), όπου αυτό είναι δυνατό (περίπου στο 90% των περιπτώσεων). Όταν χρησιμοποιείται πωματισμός, αφαιρείται εντός 24 ωρών. Συνήθως, δεν παρατηρείται ιδιαίτερος πόνος. Ο ασθενής μπορεί βέβαια να πάρει κάποιο απλό παυσίπονο (Depon).

Είναι σημαντικό να μην φυσήξετε τη μύτη σας για τις πρώτες 48 ώρες μετά την επέμβαση. Ο χειρουργός σας θα σας συμβουλεύσει σχετικά με το πότε μπορείτε να φυσήξετε τη μύτη σας. Συνιστούμε πάντα τη χρήση αποσυμφορητικών σταγόνων, αλοιφών και ρινοπλύσεων με φυσιολογικό ορό μετά την επέμβαση. Βλέννη ή και λίγο αίμα μπορεί να στάζουν τον πρώτο καιρό (μία με δύο εβδομάδες) από τη μύτη. Αυτό είναι φυσιολογικό και αναμενόμενο. Είναι σημαντικό να μείνετε μακρυά από μέρη με σκόνη ή καπνό ενώ αναρρώνετε.

Πόσο καιρό πρέπει να λείψω από τη δουλειά μου;

Συνήθως οι ασθενείς επιστρέφουν στο σπίτι είτε τη μέρα του χειρουργείου είτε την επόμενη, ανάλογα με τις προτιμήσεις του ασθενούς και την έκταση της επέμβασης. Θα πρέπει να ξεκουρασθείτε στο σπίτι τουλάχιστον για μία εβδομάδα. Αν η εργασία σας απαιτεί να σηκώνετε βάρη, θα πρέπει να απέχετε τουλάχιστον 2 εβδομάδες. Ο χειρουργός σας θα σας ενημερώσει για το πότε θα πρέπει να σας ξαναδεί.

Πιθανές επιπλοκές

Όλες οι χειρουργικές επεμβάσεις κρύβουν τον κίνδυνο των επιπλοκών. Οι επιπλοκές από τη συγκεκριμένη χειρουργική επέμβαση είναι ασυνήθεις.

  • Αιμορραγία: Είναι πολύ συνηθισμένο να βλέπει κανείς μικρή ποσότητα αίματος να βγαίνει από τη μύτη τις πρώτες μέρες μετά την επέμβαση. Μία σημαντική αιμορραγία είναι κάτι ιδιαίτερα ασυνήθιστο.
  • Προβλήματα με τα μάτια: Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι πολύ κοντά στον οφθαλμικό κόγχο. Μερικές φορές μπορεί να συμβεί κάποια μικροαιμορραγία εντός του κόγχου και αυτό συνήθως εμφανίζεται ως μελάνιασμα γύρω από το μάτι. Στην περίπτωση αυτή δεν απαιτείται κάποια ιδιαίτερη αντιμετώπιση, είναι σημαντικό όμως ο ασθενής να μην φυσά τη μύτη του. Αν η αιμορραγία εντός του κόγχου είναι σημαντικότερη, το μάτι πρήζεται και μπορεί ο ασθενής να παρατηρήσει διπλή όραση (διπλωπία) ή και απώλεια όρασης. Διευκρινίζω πως κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά σπάνιο και προσωπικά δεν είχα ποτέ τη συγκεκριμένη επιπλοκή.
  • Διαρροή εγκεφαλονωτιαίου υγρού: Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι πολύ κοντά στο κόκκαλο που σχηματίζει την βάση του κρανίου. Σε όλες τις επεμβάσεις στους παραρρίνιους κόλπους υπάρχει μία πολύ μικρή πιθανότητα να τραυματιστεί το λεπτό αυτό κόκκαλο και να αρχίσει να τρέχει υγρό από τον εγκέφαλο προς τη μύτη. Στο πολύ σπάνιο αυτό ενδεχόμενο, μπορεί να χρειαστεί να μείνετε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στο νοσοκομείο ή ακόμα και να υποβληθείτε σε μία δεύτερη επέμβαση.

Πόσο συχνά συμβαίνουν επιπλοκές;

Οι σοβαρές επιπλοκές είναι εξαιρετικά σπάνιες. Σε έρευνα που έγινε στη Μ. Βρετανία, επιπλοκές από τα μάτια συμβαίνουν σε έναν στους πεντακόσιους ασθενείς, κανένας όμως δεν έχασε την όρασή του. Εκροή εγκεφαλονωτιαίου υγρού συμβαίνει σε μία στις χίλιες επεμβάσεις, αλλά και στην περίπτωση αυτή η επιπλοκή έγινε αντιληπτή και επιδιορθώθηκε κατά τη διάρκεια του χειρουργείου. Λιγότερο σοβαρές επιπλοκές, όπως αιμορραγία, συμβαίνουν συχνότερα. Ένας στους τέσσερις ασθενείς αναφέρει μικροαιμορραγία από τη μύτη. Τονίζω και πάλι, ότι προσωπικά, δεν είχα ποτέ επιπλοκές από τα μάτια ή εκροή εγκεφαλονωτιαίου υγρού σε κάποιον από τους ασθενείς μου.