Τι είναι οι παραθυρεοειδείς αδένες και ποια η λειτουργία τους;

Ο καθένας μας έχει 4 ή και περισσότερους παραθυρεοειδείς αδένες. Συνήθως, αυτοί βρίσκονται ανάμεσα στην τραχεία και τον θυρεοειδή αδένα, 2 σε κάθε πλευρά. Στους υγιής ενήλικες, κάθε παραθυρεοειδής αδένας έχει μέγεθος 3-4 χιλιοστά. Είναι υπεύθυνοι για την έκκριση μίας ορμόνης που λέγεται παραθορμόνη και ρυθμίζει τα επίπεδα του ασβεστίου στο αίμα μας.

Γιατί χρειάζομαι επέμβαση στους παραθυρεοειδείς αδένες μου;

Μία κοινή αιτία υψηλών επιπέδων ασβεστίου στο σώμα μας (υπερασβεστιαιμία), είναι η ύπαρξη ενός παραθυρεοειδούς αδένα που δυσλειτουργεί και υπερπαράγει παραθορμόνη (πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός). Σε κάποιες περιπτώσεις, ευθύνονται περισσότεροι του ενός αδένες.

Η παραθορμόνη ενεργεί επί των νεφρών, των οστών και του γαστρεντερικού σωλήνα (στομάχι και έντερο), ώστε να αυξηθούν τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα. Αν και τα αυξημένα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα, συχνά ανακαλύπτονται τυχαία σε εξετάσεις αίματος ρουτίνας.

Συμπτώματα που μπορεί να οφείλονται σε υψηλά επίπεδα ασβεστίου περιλαμβάνουν:

  • Μυϊκή αδυναμία και κόπωση
  • Αρρυθμίες
  • Απώλεια βάρους
  • Υπέρμετρη δίψα
  • Αλλαγή στη συχνότητα ούρησης
  • Αφυδάτωση
  • Έλκος στομάχου
  • Πέτρες στους νεφρούς
  • Κατάγματα

Ακόμα και σε ασθενείς που δεν έχουν συμπτώματα εξαιτίας του υψηλού ασβεστίου, συνιστάται επέμβαση στους παραθυρεοειδείς, καθώς αυτή μειώνει την πιθανότητα μελλοντικών προβλημάτων με τα οστά και τους νεφρούς.

Υπάρχουν εναλλακτικές θεραπείες;

Υπάρχει φαρμακευτική θεραπεία που ελέγχει τα υψηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα. Πιθανόν, να έχετε συζητήσει αυτή την επιλογή με τον ενδοκρινολόγο σας, πριν σας παραπέμψει σε χειρουργό. Η φαρμακευτική θεραπεία έχει γενικά προσωρινό αποτέλεσμα, και δεν αντιμετωπίζει την αιτία του προβλήματος που είναι η υπερλειτουργία παραθυρεοειδούς αδένα.

Τι εξετάσεις θα πρέπει να κάνω πριν το χειρουργείο;

Πριν την παραπομπή σε χειρουργό, το πιθανότερο είναι πως ο ενδοκρινολόγος θα σας έχει ήδη συστήσει εξετάσεις αίματος και ούρων. Επίσης, στους περισσότερους ασθενείς απαιτείται υπέρηχο του λαιμού. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, απαιτείται επίσης ειδική εξέταση που ονομάζεται σπινθηρογράφημα Sestamibi. Λίγοι ασθενείς μπορεί να χρειάζονται επίσης αξονική ή μαγνητική τομογραφία.

Τι είδους επεμβάσεις γίνονται στους παραθυρεοειδείς αδένες;

Η επέμβαση γίνεται υπό γενική αναισθησία.

Υπάρχουν γενικά δύο προσεγγίσεις στην επέμβαση του παραθυρεοειδούς.

Κλασική διευρεύνηση του τραχήλου

Γίνεται τομή εγκάρσια στον λαιμό, μήκους 5 με 7 εκατοστά. Το πλεονέκτημα αυτού του είδους επέμβασης είναι πως μπορούν να ανευρεθούν όλοι οι παραθυρεοειδείς αδένες και να αφαιρεθεί ο παθολογικός.

Ελάχιστα επεμβαστική παραθυρεοειδεκτομή

Η χρήση προεγχειρητικών εξετάσεων (υπέρηχο, sestamibi) επιτρέπει τον πιο ακριβή εντοπισμό του παραθυρεοειδή που πάσχει, σε κάποιους ασθενείς. Έτσι, σε αυτούς τους ασθενείς μπορεί να χρησιμοποιηθεί μικρότερη τομή. Αφαιρείται ο αδένας που φαίνεται να πάσχει σύμφωνα με τον προεγχειρητικό έλεγχο.

Ο χειρουργός σας θα σας συμβουλεύσει γύρω από το πιο είδος επέμβασης είναι το καταλληλότερο για σας.

Και στις δύο περιπτώσεις η τομή ράβεται με απορροφήσιμα ράμματα ή ράμματα που αφαιρούνται από τον χειρουργό. Στο σημείο τομής θα δημιουργηθεί ουλή.

Τι θα συμβεί πριν το χειρουργείο;

Αν λαμβάνετε χρονίως φαρμακευτική αγωγή, θα πρέπει να τη συνεχίσετε εκτός αν οι ιατροί σας σας συμβουλεύσουν να τα σταματήσετε. Κάποιοι χειρουργοί μπορεί να σας ζητήσουν να σταματήσετε φάρμακα όπως η ασπιρίνη, η κλοπιδογρέλη ή φάρμακα που εμποδίζουν την πήξη του αίματος, όπως η βαρφαρίνη. Αν παίρνετε κάποιο από αυτά τα φάρμακα ή άλλο αντιπηκτικό, θα πρέπει να συζητήσετε με τον χειρουργό σας το αν θα πρέπει να τα διακόψετε ή όχι.

Πόσο καιρό θα παραμείνω στο νοσοκομείο;

Αυτό εξαρτάται από το είδος της επέμβασης στο οποίο θα υποβληθείτε και τη μετεγχειρητική σας πορεία. Συνήθως πρόκειται για μία με δύο μέρες.

Φροντίδα τραύματος

Όταν βγείτε από το νοσοκομείο η τομή σας μπορεί να καλύπτεται από αυτοκόλλητα ράμματα ή και κάποιο αυτοκόλλητο επίθεμα. Αυτά αφαιρούνται από τον θεράποντα χειρουργό μετά από μία εβδομάδα. Τότε, μπορείτε και να βρέξετε το τραύμα (ντους).

Η τομή σας μπορεί να δείχνει λίγο πρησμένη ή ροζ-κόκκινη για κάποιες μέρες μετά την επέμβαση. Θα επιπεδωθεί και θα γίνει τελικά μία άσπρη γραμμή, αλλά αυτό μπορεί να πάρει αρκετούς μήνες

Τι θα πρέπει να περιμένω μετά την επέμβαση και πόσο σύντομα θα αναρρώσω;

Είναι λογικό να αισθάνεστε κουρασμένοι μετά το χειρουργείο. Η κούραση που μπορεί να νιώθετε από πριν την επέμβαση, λόγω της υπερασβεστιαμίας, μπορεί να πάρει μερικές εβδομάδες για να περάσει.

Πριν οδηγήσετε θα πρέπει να είστε σίγουροι πως μπορείτε να στρέψετε το κεφάλι σας χωρίς ενόχληση. Η επιστροφή στην εργασία σας εξαρτάται από το είδος της επέμβασης, και μπορεί συνήθως να γίνει σε μία με δύο εβδομάδες. Αν κάνετε βαριά χειρωνακτική εργασία μπορεί να απαιτηθεί ακόμα μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για να επιστρέψετε.

Πιθανές επιπλοκές του χειρουργείου

Η παραθυρεοειδεκτομή είναι γενικά μία ασφαλής επέμβαση. Η μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών που υποβάλλονται στην επέμβαση δεν παρουσιάζουν επιπλοκές. Παρόλα αυτά, όπως και με κάθε χειρουργική επέμβαση, υπάρχουν επιπλοκές που σχετίζονται με την επέμβαση και σναλύονται προεγχειρητικά. Οι συνηθέστερες είναι οι ακόλουθες:

Βράγχος φωνής

Υπάρχουν δύο παλίνδρομα λαρυγγικά νεύρα, ένα σε κάθε πλευρά του λαιμού, που νευρώνουν τις φωνητικές χορδές. Αν τραυματιστούν, δεν λειτουργούν σωστά αμέσως μετά την επέμβαση, συνήθως όμως επανέρχονται στη φυσιολογική λειτουργία τους μετά από μερικές μέρες ή εβδομάδες.

Μόνιμη βλάβη ενός εκ των δύο νεύρων (πιθανότητα 1% περίπου) προκαλεί βραχνή και αδύναμη φωνή. Το σώμα συνήθως προσαρμόζεται στη βλάβη και τα συμπτώματα μπορεί να βελτιωθούν με το πέρασμα του χρόνου. Κάποιες φορές μπορεί να απαιτηθεί νέα χειρουργική επέμβαση για τη βελτίωση της φωνής.

Η μόνιμη βλάβη και των δύο παλίνδρομων λαρυγγικών νεύρων είναι πολύ σπάνια, αλλά μπορεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Έχει ως συνέπεια αναπνευστική δυσχέρεια και μπορεί να απαιτηθεί ακόμα και η διενέργεια τραχειοστομίας, ώστε να μπορέσει να αναπνεύσει ο ασθενής.

Χαμηλό ασβέστιο

Κάποιες φορές, μετά από παραθυρεοειδεκτομή, τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα μπορεί να πέσουν σημαντικά. Αυτό είναι σχεδόν πάντα προσωρινό, καθώς το σώμα προοδευτικά ανακτά την ικανότητα να ρυθμίζει σωστά τα επίπεδα ασβεστίου. Τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα σας θα ελεγχθούν μετεγχειρητικά. Αν νιώσετε μούδιασμα ή σπασμό των χειλιών, ή των δακτύλων των χεριών ή των ποδιών μετά την επέμβαση, αυτό μπορεί να είναι μία ένδειξη πως τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα είναι πολύ χαμηλά και θα πρέπει να μας ενημερώσετε. Μπορεί να χρειαστεί προσωρινά να λάβετε χάπια ασβεστίου.

Τα επίπεδα ασβεστίου παραμένουν υψηλά

Κάποιες φορές, περίπου στο 3 με 5% των ασθενών, τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα παραμένουν υψηλά παρά την επέμβαση. Αυτό σημαίνει πως η επέμβαση δεν ήταν επιτυχής στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να απαιτηθούν περισσότερες εξετάσεις ή νέο χειρουργείο.

Αιμορραγία

Πρόκειται για ασυνήθιστη επιπλοκή που μπορεί να οδηγήσει σε δυσφορία στην περιοχή του λαιμού ή σε πιο σοβαρές περιπτώσεις δυσκολία αναπνοής. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι ασθενείς πρέπει να επιστρέψουν στο χειρουργείο και να υποβληθούν σε νέα χειρουργική επέμβαση προκειμένου να εντοπιστεί η εστία της αιμορραγίας και να αντιμετωπιστεί.

Δυσκολία κατάποσης

Μετά από μία επέμβαση στον λαιμό, θα πρέπει κανείς να μπορεί να τρώει και να πίνει φυσιολογικά, αλλά κάποιοι ασθενείς αισθάνονται σαν να υπάρχει ένας κόμπος στον λαιμό τους, όταν καταπίνουν. Αυτό είναι σύνηθες και περνά σε βάθος χρόνου.