Το αυτί

Το αυτί περιλαμβάνει το έξω, το μέσο και το έσω αυτί. Ο ήχος ταξιδεύει μέσω του έξω ωτός και φτάνει στο τύμπανο, το οποίο και θέτει σε δόνηση. Η δόνηση μεταδίδεται στο έσω αυτί μέσω τριών μικρών οστών που ονομάζονται οστάρια της ακοής και βρίσκονται στο μέσο αυτί. Τα οστάρια αυτά είναι η σφύρα, ο άκμονας και ο αναβολέας. Μέσω των οσταρίων η δόνηση μεταδίδεται στο έσω αυτί που είναι μία οστέινη δομή σαν σαλιγκάρι, γεμάτη με υγρό. Τα νευρικά κύτταρα εντός του έσω ωτός ερεθίζονται από τη δόνηση και παράγουν ένα ηλεκτρικό σήμα το οποίο μέσω του ακουστικού νεύρου πηγαίνει στον εγκέφαλο για να ακούσουμε.

Τι είναι η ωτοσκλήρυνση;

Η ωτοσκλήρυνση είναι μία νόσος του οστού που περιβάλλει το έσω αυτί. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι παράγεται μη φυσιολογικό οστό γύρω από το τελευταίο οστάριο της ακοής, τον αναβολέα, με αποτέλεσμα να τον καθιστά πιο δύσκαμπτο. Έτσι η δόνηση δεν μεταδίδεται όπως πρέπει στο εσωτερικό αυτί και προκαλείται βαρηκοΐα. Ο συγκεκριμένος τύπος βαρηκοΐας ονομάζεται βαρηκοΐα αγωγιμότητας λόγω του ότι δεν γίνεται σωστά η αγωγή του ήχου προς το έσω αυτί. Σπανιότερα, η ωτοσκλήρυνση μπορεί να επηρεάζει και τα νευρικά κύτταρα του έσω ωτός που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή του ηλεκτρικού σήματος προς τον εγκέφαλο. Στην περίπτωση αυτή η βαρηκοΐα ονομάζεται νευροαισθητήριος. Όταν υπάρχει συνδυασμός των δύο παραπάνω καταστάσεων η βαρηκοΐα ονομάζεται μικτή.

Αίτια της ωτοσκλήρυνσης

Τα αίτια της ωτοσκλήρυνσης δεν είναι διευκρινισμένα, αν και η νόσος έχει την τάση να εμφανίζεται σε άτομα της ίδιας οικογένειας και να κληρονομείται. Άτομα με οικογενειακό ιστορικό ωτοσκλήρυνσης είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν την νόσο. Η ωτοσκλήρυνση επηρεάζει μόνο τα αυτιά, και όχι άλλα μέρη του σώματος. Συνήθως, επηρεάζονται και τα δύο αυτιά, κάποιες φορές όμως όχι στον ίδιο βαθμό. Υπάρχουν και περιπτώσεις που πάσχει μόνο το ένα αυτί. Συνήθως το πρόβλημα ξεκινά στην εφηβεία ή λίγο μετά τα είκοσι. Η ωτοσκλήρυνση φαίνεται να σχετίζεται με την εγκυμοσύνη από την οποία μπορεί και να επιδεινωθεί.

Συμπτώματα και διάγνωση της ωτοσκλήρυνσης

Το συχνότερο σύμπτωμα είναι η βαρηκοΐα η οποία μπορεί να περάσουν χρόνια μέχρι που να γίνει αντιληπτή. Ο βαθμός της βαρηκοΐας κυμαίνεται από ελαφρά έως σοβαρή. Μπορεί να είναι αγωγιμότητας, νευροαισθητήρια ή και μικτή. Εκτός από την βαρηκοΐα, κάποιοι άνθρωποι μπορεί να αισθανθούν εμβοές, δηλαδή την παραγωγή θορύβου από τα αυτιά. Η ένταση των εμβοών δεν συνδέεται απαραίτητα με το βαθμό και τον τύπο της βαρηκοΐας. Πολύ σπάνια, η ωτοσκλήρυνση μπορεί να προκαλέσει και ζαλάδα.

Η διάγνωση της ωτοσκλήρυνσης μπορεί να γίνει μόνο από εξειδικευμένο Ωτορινολαρυγγολόγο, ο οποίος μπορεί να αποκλείσει άλλες πιθανές αιτίες που προκαλούν τα ίδια συμπτώματα. Ο τύπος καθώς και το μέγεθος της βαρηκοΐας καθορίζεται μετά από ειδικές ακοολογικές εξετάσεις. 

Πως θεραπεύεται η ωτοσκλήρυνση;

Δεν υπάρχει γνωστή θεραπεία για την ωτοσκλήρυνση. Το άτομο με ωτοσκλήρυνση έχει αρκετές επιλογές: μπορεί να μην κάνει τίποτα, να βάλει ακουστικό ή να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Δεν απαιτείται θεραπεία όταν η βαρηκοΐα είναι μικρού βαθμού. Τα ακουστικά βαρηκοΐας ενισχύουν τον ήχο ώστε οι ασθενείς να ακούνε καλύτερα. Το πλεονέκτημα των ακουστικών βαρηκοΐας είναι ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τον ασθενή από τη χρήση τους. Υπάρχουν διάφοροι τύποι ακουστικών που καλύπτουν τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του κάθε ασθενή.

Η επέμβαση της αναβολοτομής

Εάν έχει επηρεαστεί μόνο το ένα αυτί, η επέμβαση βοηθά στο να εντοπίσει κανείς την κατεύθυνση του ήχου αλλά και να ακούσει καλύτερα σε θορυβώδες περιβάλλον. Εάν πάσχουν και τα δύο αυτιά, συνήθως χειρουργούμε το χειρότερο αυτί. Ο ασθενής μπορεί να συνεχίσει να χρειάζεται ακουστικό στο μη χειρουργημένο αυτί.

Η επέμβαση συνήθως διαρκεί περίπου μία ώρα. Η επέμβαση μπορεί να γίνει είτε με γενική είτε με τοπική νάρκωση. Γίνεται μία τομή είτε πίσω ή ακριβώς μπροστά από το αυτί. Αφαιρείται το άνω τμήμα του αναβολέα με λεπτά χειρουργικά εργαλεία. Στη συνέχεια τοποθετείται μία μικρή μεταλική πρόθεση που παίζει το ρόλο του αναβολέα. Μετά την επέμβαση τοποθετούνται γάζες μέσα στο αυτί.

Πόσο επιτυχημένη είναι η επέμβαση;

Οι πιθανότητες επιτυχίας της επέμβασης ξεπερνούν το 80%. Αυτό σημαίνει ότι πάνω από το 80% των ασθενών θα αισθανθούν βελτίωση της ακοής τους που μπορεί να φτάσει το επίπεδο που επιτρέπει η δυνατότητα του εσωτερικού αυτιού τους.

Πιθανές επιπλοκές

  • Βαρηκοΐα: σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών η ακοή μπορεί να γίνει χειρότερη εξαιτίας τραυματισμού του εσωτερικού αυτιού. Η βαρηκοΐα αυτή μπορεί να είναι σε τέτοιο βαθμό που να μην μπορεί ο ασθενής να χρησιμοποιήσει ακουστικό βαρηκοΐας μετεγχειρητικά. Η πιθανότητα αυτής της επιπλοκής δεν ξεπερνά το 1%. Για το λόγο αυτό συνήθως επιλέγουμε να χειρουργήσουμε το χειρότερο αυτί.
  • Ζάλη: Η ζάλη είναι κάτι συνηθισμένο τις πρώτες ώρες μετά την επέμβαση, και μπορεί να οδηγήσει σε ναυτία και έμετο. Μπορεί επίσης ο ασθενής να παρατηρήσει κάποια αστάθεια τις πρώτες μέρες μετά την επέμβαση. Η ζαλάδα κατά την απότομη κίνηση του κεφαλιού μπορεί να επιμένει για εβδομάδες.
  • Διαταραχή της γεύσης: Το νεύρο της γεύσης περνά δίπλα από το τύμπανο και μπορεί να τραυματιστεί κατά την επέμβαση. Αυτό μπορεί να προκαλέσει διαταραχή της γεύσης στην μία πλευρά της γλώσσας. Αυτό συνήθως είναι κάτι παροδικό, μπορεί όμως να είναι μόνιμο σε έναν στους 10 ασθενείς.
  • Αντίδραση στις γάζες: Σπάνια μπορεί να παρατηρηθεί αλλεργική αντίδραση στις γάζες που τοποθετούμε μέσα στο ακουστικό κανάλι. Αν συμβεί αυτό, πρήζεται και κοκκινίζει το πτερύγιο του αυτιού. Στην περίπτωση αυτή ο χειρουργός θα αφαιρέσει τις γάζες από το αυτί και η αλλεργία θα περάσει εντός ολίγων ημερών
  • Εμβοές: Συνήθως οι εμβοές σταματούν μετά την επέμβαση. Μερικές φορές όμως επιμένουν ενώ σπάνια εμφανίζονται και χωρίς να προϋπάρχουν, ιδίως όταν η ακοή επιδεινώνεται μετεγχειρητικά.

Τι συμβαίνει μετά την επέμβαση;

Συνήθως θα επιστρέψετε σπίτι την επομένη της επέμβασης. Τα ράμματα αφαιρούνται μία με δύο εβδομάδες μετά την επέμβαση. Το αυτί μπορεί να πονά λίγο μετά την επέμβαση αυτό όμως αντιμετωπίζεται με απλά παυσίπονα (Depon). Μία μικρή ζαλάδα δικαιολογείται τις πρώτες μέρες μετά την επέμβαση. Μπορεί να υπάρχει επίσης μικρή εκροή υγρού από το αυτί. Οι γάζες από το κανάλι του  αυτιού αφαιρούνται 3 εβδομάδες μετά την επέμβαση.

Συνήθως απαιτείται κανείς να μείνει δύο με τρεις εβδομάδες εκτός της εργασίας του.

Πρέπει να κρατάτε το αυτί στεγνό τις πρώτες εβδομάδες μετά την επέμβαση. Στο λούσιμο ή το ντους κλείνετε την είσοδο του αυτιού με βαμβάκι ανακατεμένο με βαζελίνη ώστε να μην μπορεί να εισέλθει το νερό στο αυτί. Θα πρέπει να αποφύγετε να σηκώνετε βάρη για τρεις εβδομάδες μετά την επέμβαση. Μη φυσάτε τη μύτη σας. Μπορείτε να ταξιδέψετε με αεροπλάνο συνήθως τέσσερις εβδομάδες μετά την επέμβαση, αφού πρώτα συμβουλευτείτε τον χειρουργό σας.

Η ακοή μπορεί να πάρει έως και τρεις μήνες μέχρι να επιστρέψει στο φυσιολογικό. Θα πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα στον χειρουργό σας αν διαπιστώσετε ξαφνική απώλεια της ακοής, ζάλη ή έντονο πόνο μετά την έξοδό σας από το νοσοκομείο. Καλό είναι να αποφεύγετε τις καταδύσεις και τις πτήσεις όταν έχετε κάποιο κρύωμα και βουλώσει η μύτη σας.